Hamilelikte Diş Eti İltihapları

Paylaş:

 

Dişeti hastalıkları yetersiz ağız hijyeni, Tartar (diştaşı), stres, çeşitli sistemik hastalıklar, kullanılan çeşitli ilaçların yan etkileri, menopoz ve hamilelik gibi hormonal değişikliklere bağlı olarak yaşanan periodontal hastalıklardır. Hafif seyreden dişeti iltihapları gingivitis olarak bilinir. Eğer gingivitis tedavi edilmez ise daha da şiddetlenir, dişleri tutan destek dokularına yayılır ve periodontitis olarak adlandırılan ilerlemiş dişeti iltihapları şekillenir.

Hamilelik ile periodontal hastalıklar arasında yüksek bir ilişkinin olduğu birçok klinik çalışmayla bilimsel olarak ispatlanmıştır. Bu bakımdan hamilelik dönemi ağız ve diş sağlığı açısından dikkat edilmesi gereken bir dönemdir. Hamile bayanlarda enfeksiyonlara direnç azalır. Diğer taraftan bu dönemde dişeti iltihapları ve dişeti büyümeleri görülür. Yapılan araştırmalar hamilelikte yaşanan dişeti iltihaplarının aslında bakteri plağına bağlı olarak geliştiği ve hormanal değişimlerin plağa karşı dişetinde oluşan reaksiyonu ve iritasyonu artırdığını göstermiştir. Yani hormonal değişimler bu dönemde yaşanan dişeti iltihaplarında sadece tetikleyici ve artırıcı etki yapmaktadır. Hamile bayanlarda %25 ile % 100 arasında değişen oranlarda gingivitis görülmektedir.

Hamilelikte ağız içi rahatsızlıkların her türüne rastlamak mümkündür. Bu dönemde ağız içi rahatsızlıkların en basiti dişeti kanamalarıdır. Yaşanabilecek daha şiddetli vakalar ise ağrılı dişeti iltihaplarıdır.

Gebelik sırasında anne adayının dişlerinden kalsiyum çekildiği (dekalsifikasyon) ve bu yüzden anne adayının diş kaybı yaşayacağı iddia veya söylentileri kesinlikle doğru değildir. Ancak, doğru olan bir durum var ki hamilelikte bir dizi fizyolojik, hormonal ve psikolojik değişikliklerin yaşandığı ve buna bağlı olarak da hamilelik sırasında diş ve dişeti sağlığında bazı değişikliklerin meydana geldiğidir.

Menopoz ve hamilelik gibi hormonal etkiler,dişeti hastalıklarının çeşitli nedenleri arasında sayılmaktadır. Hamilelikdönemlerinde bilhassa cinsiyet hormonlarının seviyelerindeki değişiklikler dişeti dokusunda duyarlılığı artırmaktadır. Yine, doğum kontrol ilaçları da dişetinde iritasyona, plağa bağlı gingivitise ve dişeti büyümelerine yol açmaktadır. Nihayetinde bu ilaçlar da hormon seviyelerinde değişikliklere neden yol açlardır.

Hamilelikdönemlerinde yaşanan periodontal rahatsızlıklar:

  • Bakteri plağı,
  • Gingivitis,
  • Dişetinde kızarıklık,
  • Kendi kendine oluşan dişeti kanamaları,
  • Dişetinde şişlikler ve dişeti büyümeleri
  • Dişetinde hassasiyet gelişimi nedeniyle dişetine dokunamama, yemek yerken ağrı hissetme gibi rahatsızlıklardır.

Gebelik döneminde görülen dişeti büyümesi bazen gebelik tümörü olarak adlandırılan aşırı büyüme şeklinde de seyredebilmektedir. Bu büyüme zararsız olmakla birlikte ağrılı olabilmektedir. Diş ve dişeti sıkıntıları gebeliğin ilk dönemi yani gebeliğin ilk üç ayı içinde görülmeye başlar ve doğuma kadar giderek artar. Hemen hemen bütün kadınlar hamileliğe bağlı diş ve dişeti sorunları yaşarlar. Yukarıda da belirtildiği gibi hamile bayanların %25 ile % 100’unda çeşitli derecelerde gingivitis görülmektedir. Hamileliğe bağlı bu tür rahatsızlıklar genellikle doğum sonrası kendiliğinden geçer. Ancak bu durum, hamilelikte yaşanacak diş ve dişeti rahatsızlıklarına hiçbir müdahale yapılmayacağı anlamına gelmez. Bu dönemde yaşanan rahatsızlıklar kontrol altında tutulmalı, gerekiyorsa müdahale edilmelidir.

Önemli olan, bu tür muhtemel sıkıntılara karşı doktor kontrolünü ihmal etmemek, dişlerin kaybına yol açılmaması için gereken önlemi almaktır.

Hamilelik döneminde görülen dişeti rahatsızlıkları nelere yol açabilir?

Yukarıda da ifade edildiği gibi hamilelik dönemindeki diş ve dişeti sıkıntıları genellikle gebeliğin ilk dönemi kendini gösterir ve eğer önlem alınmazsa doğuma kadar giderek artan bir seyir izler. Bu rahatsızlıklar gerektiği gibi tedavi edilmez,  gereken önlemler alınmazsa diş kayıpları yaşanabilir. Bunun yanında, hamilelik dönemde yaşanan dişeti problemleri erken doğum veya bebeğin düşük kilolu olarak doğmasına yol açtığı konu uzmanlarınca ileri sürülmektedir.  Bu nedenle hamile bayanlar hamilelik sürecinde yaşanabilecek periodontal hastalıklar ve bunların gebelik üzerine etkileri konusunda doktorları tarafından yeterince bilgilendirilmelidir.

Hamilelik döneminde dişeti rahatsızlıklarının fazla görülmesinin sebebi nedir?

Hamilelikte vücutta çeşitli fizyolojik değişiklikler meydana gelir. Bunlar çoğunlukla hormonal değişiklilerdir. Hamilelikte en önemli hormonal değişiklik östrojen ve progesteron düzeylerindeki değişimlerdir. Bu hormonların düzeylerindeki artış dişeti hücrelerindeki sıvı miktarını arttırır. Bu durum dişeti büyümesi ve dişetinde hassaslaşmaya deden olur. Diğer taraftan, östrojen hormonunun plak miktarını arttırdığı, kollojen metabolizmasını vedişeti epitel dokusunu olumsuz etkilediği yönünde iddialar mevcuttur.

Hamilelik döneminde diş ve dişeti rahatsızlıklarının çok görülmesinin diğer bir nedeni ise vücudun gelinde bir denge bozukluğunun meydana gelmesidir. Yeni bir organizmanın gelişimine hazır hale gelen vücutta pek çok fizyolojik ve psikolojik değişim yaşanmakta ve bu değişiklikler sadece ağız içi dokuları değil tüm organizmayı hassas hale getirmektedir.

Hamilelik döneminde diş ve dişeti rahatsızlıklarını artıran diğer nedenler;

  • Hamilelikte çeşitli yiyeceklere karşı duyulan istek nedeniyle sürekli atıştırmalar,
  • Hamileliğin ilk döneminde görülen kusmalar nedeniyle ağız içerisinde asit-baz dengesinin bozulması ve ağız içinde asidik ortam oluşması,
  • Hamileliğe bağlı yaşanan ağız kuruluğu,
  • Dişeti kanamalarının artması,
  • Dişetinin hassaslaşması nedeniyle diş fırçalamanın ihmal edilmesi,

Hamilelikte yaşanan diş ve dişeti problemleri nasıl tedavi edilir?

Hamilelikte kontrol amaçlı düzenli olarak ağız ve diş muayenesi yaptırmak gerekir.

Hamilelikte dişeti iltihabına yol açacak plak ve diş taşı gibi oluşumlara fırsat verilmemelidir. Eğer varsa diş taşları temizlenmelidir. Öncelikle eğer hamilenin ağız bakımında bir eksiklik varsa bunun telafi edilmesi gerekir.

Hamile kadınlarda yaşanan dişeti iltihapları sancılı ve yemek yeme, diş fırçalama ve diğer ağız bakım işlemlerini engelliyorsa hekim müdahalesi gerekebilir. Bu tür rahatsızlıklara yol açmıyorsa kendi haline bırakılır.

Hamilelik süreci, bebeğin oluşun ve gelişimine göre üçer aylık üç farklı dönemde incelenir:

0–3 aylık dönem (birinci trimester), hamileliğin en hassas olduğu dönem olarak kabul edilir. Bu dönemde düşük vakaları çok görülür. Bu nedenle diş hekimleri ilk dönemde genellikle dişlere pek müdahale etmek istemezler. Bu dönemde müdahale edilmediğinde daha da ilerleme ve risk oluşturma ihtimali olan, hem hastaya hem de bebeğe zarar verebilecek ağrılı diş ve dişeti rahatsızlıklarına gerekli tedavi yapılır.

3–6 aylık dönem (ikinci trimester), diş tedavisi bakımından diğer iki döneme göre daha rahat olunan dönemdir.Lokal anestezi ile yapılabilecek kanal tedavisi, dolgu, diş çekimi gibi tedaviler yapılabilir. Tedavide anastezi ilaçları mümkün olduğunca düşük dozlarda verilir.

6-9 aylık dönem (üçüncü trimester), ilk dönem gibi hassas bir dönemdir. Doğum yaklaştığı için anne adayının hareketleri zorlaşmıştır. Bu dönemde, ilk dönemdeki gibi acil müdahale gerektirenler dışında bir tedavi yapılmaz

Şiddetli ağrı ve ilerleyen iltihaplı bir rahatsızlık durumunda hamileliğin hangi döneminde olursa olsun tedavinin yapılabileceğini de unutmamak gerekir. Hamilelikte yapılacak diş tedavilerinde seanslar kısa tutulur, bazı uygulamalarda kadın doğum uzmanının fikri de sorulabilir.

Hamilelikte ağız ve diş temizliğini ihmal edilmemelidir.

Dişeti hastalıklarında, şekerli gıdaları çok tüketenler, çocuklar ve yaşlılar ile hamile bayanların risk grubunu oluşturduğu unutulmamalıdır. Bu bakımdan hamilelik süresince, ağız ve diş bakımına daha da önem vermek, düzenli hiş hekimi muayenesi yaptırmak gerekir. Hamile bayanlara genel olarak hamileliğin her üç ayında bir hiş hekimi muayenesi yaptırmak önerilir.

Diş fırçalama ihmal edilmemeli. Hamilelikte ağız içi dokularda oluşan hassasiyet nedeniyleağız hijyeni daha da önem arz eder. Bunun için diş fırçalama ihmal edilmemeli, her yemekten sonra dişler en az iki dakika süreyle fırçalanmalıdır. Bu dönemde bulantı ve kusmalar çok görüldüğünden her seferinde macunsuz da olsa dişler fırçalanmalıdır.

Ağız içinde dişlerin arası, dil yüzeyi ve protezlerde biriken yiyecek artıklarının hemen uzaklaştırılması gerekir. Buralarda bakteriler hızla çoğalarak dişlerin yüzeyinde bakteri plağı oluştururlar. Bir bateri plağının oluşumu bakterilerin asit üretmeye başlaması 20 dakika gibi çok kısa bir sürede gerçekleşebilir. Hamilelikte dişlerde dekalsifikasyon olduğu yani dişlerden kalsiyum çekildiği iddiası doğru değildir, ancak bakterilerce üretilecek asidin dişin yapısındaki kalsiyumu erittiği bilinen bir durumdur. Asit dişin üst tabakasının erimesine ve sonuçta diş çürümelerine neden olur. Diğer taraftan bakteri plağı dişeti iltihaplarına da neden olur. Hamilelikte dişeti hassaslaştığına göre ağız içinde plak oluşumuna asla yol açmamak gerekir.

Diş ipi ve ara yüz fırçası kullanmalı. Diş aralarında plak oluşumunu engellemek içingünde bir ya da iki defa diş ipi ile dişlerin arasındaki yemek kalıntıları uzaklaştırılmalıdır. Diş araları köprü ve protez gibi yapıların dipleri ara yüz fırçasıyla temizlenmelidir.

Hamilelik boyunca düzenli aralıklarla ağız muayenesi yaptırmalı. Burada ölçü her üç aylık dönemde en az bir sefer diş hekimine gitmek gerekir. Eğer dişetinde ağrılı iltihap odakları varsa buraların temizlenmesi gerekir.

Devamlı bir şeyler atıştırmamalı. Sürekli atıştırmalar kesintisiz bir ağız hijyeni engeller.

Beslenmeye dikkat etmeli; Şekerli, nişastalı yiyecekler ve kolalı içeceklerden uzak durmalı. Şekerli yiyecekler yenilirse hemen dişler fırçalanmalı, bu mümkün değilse ağız bol suyla çalkalanmalıdır. Bol su içmeli, sebze ve meyve yemelidir. Kalsiyumca zengin olan süt ve süt ürünlerini de ihmal etmemek gerekir.

Sigara içilmemeli; Hamile bayanlarda sigara ve alkol kullanımı genel sağlığın yanında bebeğin sağlığını da olumsuz etkiler. Sigara dumanı gingivitis ve periodontitis riskini artırır. Sigara tükürük salgısını da azaltır ve ağız kuruluğu yaparak ağız florasının bozulmasına yol açar.

Paylaş:
Benzer Yazılar