Çene Kemiği İltihabı (Osteomiyelit)

Paylaş:

Osteomiyelit bir enfeksiyon nedeniyle, kemik ya da kemik iliğinin iltihaplanmasıdır. Bir bakteriyel veya fungal enfeksiyon; yaralanma veya ameliyat nedeniyle kan dolaşımından kemik dokusuna girerse oluşabilir. Vakaların yaklaşık % 80’i açık yara nedeniyle gelişir. Semptomlar inflamasyon bölgesinde derin ağrı, kas spazmı ve ateştir. Geçmişte, osteomiyeliti tedavi etmek zordu, ama şimdi, agresif bir tedavi genellikle enfekte kemiği koruyabilir ve enfeksiyonun yayılmasını engelleyebilir.

Tedavisi

Tedavi osteomiyelit tipine bağlıdır.

Akut osteomiyelit

Akut osteomiyelitte enfeksiyon; bir yaralanma veya altta yatan bir hastalığın başlangıcından sonraki 2 hafta içinde gelişir. Acı yoğun olabilir ve hayatı tehdit edebilir. Antibiyotik veya antifungal ilaç etkilidir. Yetişkinler için genellikle 4-6 haftalık intravenöz veya bazen oral, antibiyotikler veya antifungal ilaçlar kullanılır.

Bazı hastalar hastanede tedaviye gereksinim duyarken, diğerleri ayakta enjekte ile tedavi edilebilirler. Antibiyotiklerin olası yan etkileri ishal, kusma ve mide bulantısıdır. Bazen alerjik reaksiyon olabilir. Enfeksiyon, MRSA veya başka bir ilaç dirençli bakteriden kaynaklanıyorsa, hastanın daha uzun bir tedaviye ve farklı ilaç kombinasyonlarına ihtiyacı olabilir. Bazı durumlarda hiperbarik oksijen tedavisi (HBO) önerilebilir.

Subakut osteomiyelit

Subakut osteomiyelitte enfeksiyon, yaralanma veya altta yatan bir hastalığın başlangıcından sonraki 1 ila 2 ay içinde gelişir. Tedavi şiddete ve herhangi bir kemik hasarı olup olmamasına bağlıdır. Kemik hasarı yoksa, tedavi akut osteomiyelitte kullanılana benzerdir, ancak kemik hasarı varsa, tedavi kronik osteomiyelitte kullanılana benzer olacaktır.

Kronik osteomiyelit

Kronik osteomyelitte enfeksiyon, bir yaralanma veya altta yatan bir hastalığın başlangıcından en az 2 ay sonra başlar. Hastalar genellikle herhangi bir kemik hasarını onarmak için hem antibiyotiklere hem de cerrahi işleme ihtiyaç duyarlar. Cerrahi işlem aşağıdakileri içerebilir:

Drenaj: Enfekte kemiğin etrafındaki alanın; enfeksiyona tepki olarak oluşan herhangi bir irin veya sıvının boşaltılması için açılması gerekebilir.

Debridman: Cerrah mümkün olduğunca çok hastalıklı kemiği çıkarır ve tüm enfekte alanların temizlenmesini sağlamak için küçük bir sağlıklı kemik marjı alır. Enfeksiyon belirtileri olan çevre dokuların da çıkarılması gerekebilir.

Kemiğe kan akışını geri yükleme: Debridmandan kalan herhangi bir boş alanın, bir parça kemik dokusuyla veya vücudun başka bir kısmıyla doldurulması gerekebilir. Hasta kemik veya doku grefti için yeterince sağlıklı olana kadar, geçici dolgu maddeleri, kullanılabilir. Vücudun hasarlı kan damarlarını onarmasına yardımcı olur ve yeni kemik oluşturur.

Etkilenen kemiği stabilize etme: Etkilenen kemiği ve yeni grefti stabilize etmek için kemiğe; metal plakalar, çubuklar veya vidalar yerleştirilebilir. Bu daha sonra da yapılabilir.

Belirti ve Bulgular

Osteomiyelit belirtileri ve semptomları türüne bağlıdır. Genellikle aşağıdakileri içerir:

  • Etkilenen bölgede şiddetli şişlik, kızarıklık ve hassasiyet ile birlikte seyreden ağrı
  • Sinirlilik, uyuşukluk veya yorgunluk
  • Ateş, titreme ve terleme
  • Enfeksiyon bölgesine veya deriye yakın açık bir yaradan akıntı
  • Apse

Çocuklarda ve yetişkinlerde osteomiyelit

Çocuklarda, osteomiyelit akut olma eğilimindedir ve genellikle önceden var olan bir kan enfeksiyonunun 2. haftasında ortaya çıkar. Tanıyı mümkün olan en kısa zamanda yapmak önemlidir, çünkü tanı gecikmesi deformiteye yol açabilir. Ayrıca ölümcül olabilir. Yetişkinlerde, subakut veya kronik osteomiyelit özellikle yaralanma veya travmadan sonra daha yaygındır.

Nedenleri nelerdir?

Osteomiyelit, bakteriyel veya fungal bir enfeksiyon, kemik içinde geliştiğinde veya vücudun başka bir kısmında başlayıp kemiğe ulaştığında ortaya çıkabilir. Bir enfeksiyon kemiğin içinde geliştiğinde, bağışıklık sistemi onu öldürmeye çalışır. Bakteriyi veya mantarı öldürmek için enfeksiyon kaynağına bir tür beyaz kan hücresi olan nötrofiller gönderilecektir.

Enfeksiyon tutulursa ve tedavi edilmezse, ölü nötrofiller kemiğin içinde bir apse oluşturacak şekilde birikecektir. Apse, etkilenen kemiğe kan akışını engelleyebilir. Kronik osteomiyelitte, kemik sonunda ölebilir. Kemikler normalde enfeksiyona dirençlidir, ancak enfeksiyon belirli koşullar altında kemiğe girebilir. Kan dolaşımındaki bir enfeksiyon, travma, cerrahi işlem komplikasyonları veya diyabet gibi önceden var olan durumlar, kişinin enfeksiyona karşı direnme kabiliyetini azaltır.

Kemik enfeksiyonları nasıl başlar?

Kemik enfeksiyonları farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Hematojen osteomiyelitte enfeksiyon, örneğin hafif bir üst solunum yolu veya idrar yolu enfeksiyonu şeklinde başlayabilir ve kan dolaşımında ilerleyebilir. Bu tip çocuklarda daha yaygındır.

Vasküler yetersizlik veya zayıf kan dolaşımı, hafif bir yaralanma sonrası enfeksiyona neden olabilir. Kötü dolaşım, beyaz kan hücrelerinin bölgeye ulaşmasını engelleyerek derin yaralara yol açar. Bunlar kemik ve derin dokuları enfeksiyona maruz bırakır.

Çene kemiği iltihabı

Çene osteomiyeliti yoğun ağrılı olabilir ve çürük veya periodontal hastalıktan kaynaklanabilir. Çene kemiği sıra dışıdır çünkü dişler enfeksiyon için doğrudan bir giriş noktası sağlar. Kötü huylu tümör, radyasyon tedavisi, osteoporoz ve Paget hastalığı, bir kişinin çene kemiği iltihabı olma riskini artırır. Bir sinüs, diş eti veya diş enfeksiyonu kafatasına yayılabilir.

Komplikasyonlar

Enfeksiyonun başarılı şekilde tedavisi mümkündür, ancak bazen komplikasyonlar oluşur. Kronik osteomiyelit geçmiş gibi görünebilir, ancak sonra yeniden ortaya çıkar ya da yıllarca fark edilmeden devam edebilir. Bu kemik dokusunun ölümüne ve kemiğin çökmesine yol açabilir. Şiddetli diyabet, HIV, zayıf kan dolaşımı veya zayıflamış bağışıklık sistemi gibi tedavi edilmesi zor sorunlara sahip insanlar daha fazla risk altındadır.

Risk faktörleri

Bazı kişilerde osteomiyelit görülme olasılığı daha yüksektir. Yüksek risk altındaki kişilerde aşağıdakiler olabilir:

  • Zayıf bağışıklık sistemi; kemoterapi veya radyasyon tedavisi, diyaliz, idrar sondası, yasadışı uyuşturucu kullanmak
  • Diyabet, periferik arter hastalığı veya orak hücre hastalığı sonucu dolaşım sorunları
  • Derin bir çürük ya da cildi yaran bir kırık
  • Akut osteomiyelit çocuklarda daha sık görülür.

https://www.medicalnewstoday.com/articles/178819.php

Paylaş:
Benzer Yazılar