Diş Gıcırdatma (Bruksizm) Nedir?

Paylaş:

 

Bruksizm genellikle uyku sırasında engellenemeyen çene hareketlerinden kaynaklanan dişlerin sıkılmasıdır. Bu halk arasında diş gıcırdatma olarak tanımlanır.  Toplumda sık rastlanan bu sorun, genellikle etkili olduğu kişiler tarafından bilinmez. Genetiğin rahatsızlığın oluşumunda etkili olduğu, her 5 kişiden 2 tanesini etkilediği bilinmektedir. Bu rahatsızlık oldukça tehlikelidir. Kişinin dişlerinde normal zamanlarda olmayan, rahatsız edici sesler çıkar.

Bruksizm belirtileri nelerdir?

Bruksizm nedeniyle ağız ve çevre dokularda rahatsızlıklar meydana gelir. Buna bağlantılı olarak dişlerin aşırı sürtünmesiyle birlikte, dişlerin çiğneyici yüzeylerinde aşınmalar meydana gelir. Bu aşınmalar ön dişlerde daha belirgindir. Bunun yanında dişlerdeki istemsiz hareketler nedeniyle, meydana gelen kuvvetle birlikte ön dişlerin köşeleri ve arka dişlerin çıkıntılı bölümlerinde mikro çatlaklar oluşur. Bu çatlakların röntgen ile belirlenememesi yüzünden, zamanla büyümeleri nedeniyle dişlerde kırılma etkisi yaratmaktadır. Dişlerde bruksizm ile soğuğa karşı hassasiyet gelişmesi, dişlerde sallanma ve aralanma gözlenebilir. Hastalarda kronik baş ağrısı ve yüz ağrısı belirgindir. Bunlar çene ekleminde, çiğneme kasları ve dişlerin bulunduğu bölgede oluşan dengesizlikten ve sorunlardan oluşur. Dişlerle ilgili sorunlar çözüldüğünde, hastaların % 95 inde ilaç tedavisi gerekmeden rahatlama sağlanır. Çene kemiklerinde dişlerin kapanmasındaki dengesizlik, aşırı diş sıkma, sinirler ve çiğneme kaslarında olan sorunlar nedeniyle temporomandibular eklem sendromu oluşur. Bu baş ağrısına neden olan etkendir.

Bruksizm nedenleri nelerdir?

Bu rahatsızlığın en önemli nedeni kişinin duygusal stresler yaşamasıdır. Vücutta stresin olumsuz etkileri ilk olarak ağız dokularında görülür. Stresin diş gıcırdatmanın hem oluş oluş sebebi, hem de bunun şiddetini arttıran bir etken olduğu belirlenmiştir. Kişilerin aşırı sinirli, titiz ve hassas olması halinde bruksizm daha çok görülür. Malokluzyon adı verilen dişlerdeki diziliş ve sıralanışta olan bozukluklar da bruksizm nedenidir. Bunun için farklı görüşler bulunmaktadır. Bazı araştırmacılar bunun dişlerde kapanış ilişkisinin bozulmasından, bazıları ise santral sinir sisteminde olan bir hastalıktan, bazı araştırmacılar ise her iki durumun etkisinden kaynaklandığını söylemektedir.

Bruksizm oluşmasında en büyük etken yaşanan stres

Kişinin günlük yaşamda yaşadığı maddi ve manevi sorunlar psikolojik baskı nedenidir. İnsanların çoğu istediği ve arzu ettiği yaşam standartlarına kavuşamadığından, bunları farklı boyutlara taşımaktadır. Bu etkiyle uykuda diş gıcırdatma durumu ortaya çıkabilir. Kişinin özellikleri buna eşlik ettiğinde, diş gıcırdatma daha etkili olmaya başlar.

Bruksizm tedavisinde hangi tedavi yöntemleri uygulanır?

Kişilerde bruksizm etkileri nedeniyle oluşan rahatsızlıklar ve diş gıcırdatmasının devam etmemesi için, gece koruyucusu adı verilen silikon içerikli maddeden yapılan diş plakları kullanılır. Bu bazı kişilerde yeterli tedaviyi sağlamasına rağmen, bazılarında tedavide etkili olmaz. Bu kişilerde oluşan rahatsızlığın seviyesine göre, kas gevşetici ilaçlar, psikoterapi yöntemi, eksilen dişlerin yerine protez yapılması, hatalı yapılan dolgu ve kaplamaların yenilenmesi gibi uygulamalar kullanılabilir. İlerlemiş vakalarda eklem kapsülünün yıkanması sağlanarak, tedavi uygulanabilir.

Bruksizm olduğu nasıl anlaşılır?

Hastaların muayenesi sırasında bazı sorulara verdiği cevaplar değerlendirildiğinde, diş gıcırdatmanın etkileri görülebilir. Bu sorular;

  • Dişlerini uyurken gıcırdattığını aileden birisi tarafından söylendi mi?
  • Boyun ve omuz bölgesinde ağrılar var mı?
  • Eklemlerden klik tarzı sesler geliyor mu?
  • Sabahları uyku sonrasında çene eklemi, yüz kasları ve kulaklarda ağrı ve yorgunluk hissi var mı?
  • Dişlerde hassaslık sorunu var mı?

Bu soruların cevabına göre, hastada bruksizm olup olmadığına karar verilebilir. Bunun neden olduğu sorunların tedavisi yapılabilirken, diş gıcırdatma her zaman ortadan kaldırılamayabilir. Tedavi sırasında genellikle akut sorunların çözülmesine çalışılır. Bu nedenle diş doktoru ve fizyoterapist beraber çalışmalıdır. Hastalarda kas gevşemesine yönelik tedaviler uygulanabilir ya da diş sorunlarının çözülmesiyle iyileşme sağlanabilir. Bunlar yeterli olmadığında, stresin yenilmesi için öneriler ya da ilaç enjeksiyonlarına başvurulabilir. Diş doktorunun dişlerin üzerine uygulayacağı şeffaf plaklar diş gıcırdatmanın zararlı etkilerini önleyebilir. Bruksizm tedavi edilmediğinde kişilerde çene yapısında bozulmalar meydana gelebilir. Bu nedenle ihmal edilmemesi gereken bir sorun olarak kabul edilmelidir.

Bruksizm tedavisinde kullanılan gece plağı nasıl uygulanır?

Ağrının ortadan kaldırılması, diş ve çene ekleminde kalıcı zararların önlenmesi için kullanılan tedavi yolu olan gece plağı uygulaması diş doktoru tarafından yapılır. Uyku sırasında dişlerin birbiriyle temasını engellenmek için üst ve alt dişlerin arasında yerleştirilir. Gece koruyucu olan plaklar hastalar tarafından her gece takılmakta ve düzenli olarak takip edilmektedir. Hastaların kullanımı aksatması halinde kaslar yeniden kasılmakta ve eski durumuna gelerek hastalık yeniden yaşanmaktadır. Ancak bunların kullanımı tek başına yeterli olmayabilir. Bunun yanında ek tedavilere gerek duyulabilir. Gece plağı fiyatları son derece uygun olduğundan, hastaların daha ciddi sorunlardan kurtulması için bu yöntemi kullanmaları tavsiye edilmektedir.

Bruksizm sorunu yaşayanlar diş doktoruna ne sıklıkla gitmeliler?

Kişiler yaşam tarzına dikkat edip, stresten uzak kaldıklarında bruksizm oluşumu engellenebilir. Rahatsızlığın belirtileri genellikle uzun vadede hissedilmeye başlar ve bu zamana kadar kişinin bu konuda bir bilgisi olmaz. Kişilerin düzenli olarak diş doktoruna gitmeleri halinde, erken dönemde fark edilerek önlem alınabilir ve tedavi edilebilir. Bu yüzden insanların yılda iki defa diş muayenesi olması tavsiye edilir.

Diş sağlamlığı ve sağlığı genetik midir?

Yapılan bazı araştırmalarda dişlerdeki çürük riskinin genetik etkenlere bağlı olacağı ihtimali öne sürülse de, bu konu tam olarak açıklığa kavuşmuş değildir. Kabul edilene göre diş eti rahatsızlığı, çürük, diş eksikliği gibi sorunlar genetik etkenlerden değil, beslenme tarzından, hijyen eksikliğinden ya da kişiye bağlı değiştirilebilir etkenlerden kaynaklanır. Ancak bu etkenlerin ebeveynler tarafından çocuklara aktarılması söz konusu olduğundan, değiştirilmezlerse bunlara bağlı riskler meydana gelecektir. Çocukların faydalı alışkanlıklara sahip olması için, öncelikle ailelerin kendi alışkanlıklarına düzen vermesi gerekir.


www.dentaluna.com internet sitesinde yer alan tüm açıklamalar tamamen bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirmeler kesinlikle tıbbi muayene ve tanı yerine geçmez
Paylaş:
Benzer Yazılar