Ağız Kokusu Nedenleri Nelerdir?

Paylaş:

Ağız kokusu toplumda sıkça karşılaşılan, kişinin sosyal hayatını etkileyen bir problemdir. Kişilerde psikolojik problemlere yol açarak, iletişim sorunlarına neden olmaktadır.

Ağız kokusu sebepleri; uzun süre aç kalmaya, kullanılan ilaçlara, burun tıkanıklığı gibi basit sebeplere bağlı olabileceği gibi; ağız içinden kaynaklı önemli sorunlara veya ağız dışından kaynaklı vücuttaki diğer organlarla ilgili sorunlara da işaret edebilmektedir.

Bunu anlamak için, çok güvenilir olmasa da, kendi kendimize basit bir test yapabiliriz. Nefesimizi burundan verdiğimizde koku azalıyor ya da kayboluyor ise, büyük ihtimalle ağız içinden kaynaklanmıyordur. Tabi ki bu şekilde kendi kendimize teşhis koymamız doğru olmaz. Bunun en doğru şekli; uzman bir hekime görünüp, gerekli incelemelerin yapılarak, ağız kokusunun neden kaynaklı olduğunun tespit edilmesidir.

Ağız kokusunun tedavisinde kokunun kaynağı önemlidir. Bu sebeple; ağız kokusunun nedenlerini 2 başlık altında inceleyebiliriz.

1. Ağız İçinden Kaynaklanan Ağız Kokusu

Ağız içinden kaynaklı kokulara sebep olabilecek bir çok faktör bulunmaktadır. Ağız içinden kaynaklanan diş çürüğü, bademcik iltihabı gibi basit sebeplerde tedaviye kolayca cevap alınabilir. İlaç tedavisinin yeterli olmadığı durumlarda dişe yönelik müdahale ya da bademciklerin alınması gerekebilir.

Bunun yanında sebepleri daha iyi anlamak için, ağız içinden kaynaklı sorunları kategorilere ayırarak incelemek doğru olacaktır.

a) Kötü Ağız Bakımı

Ağız bakımının düzgün yapılmaması, ağız kokusu sebeplerinin en başında gelmektedir. Ülkemizde diş fırçalama bilinci henüz tam oturmamış olmakla beraber, çoğu insan dişlerini yanlış fırçalamaktadır. Özensiz bir diş fırçalama ve bunun düzensiz yapılması, kötü kokulara sebep olmaktadır. Çünkü; diş yüzeyi temizlenmezse, kısa sürede bakterilerin yaşamasına elverişli bir hal alır. Ayrıca, sadece diş fırçalamakla ağız içi hijyeni tam anlamıyla sağlanamaz. Diş fırçalarken mutlaka dil de fırçalanmalı ve sonrasında diş ipi kullanılarak, tam bir ağız içi temizliği sağlanmalıdır. Eğer diş üzerinde taş birikmişse bunlar temizlenmeden asla koku azalmaz ve diş etinin sağlığı bozulur. Diş taşlarının mutlaka bir hekim tarafından temizlenmesi gerekir.

Ayrıca; ileri derecede dişeti rahatsızlığı olanlar bireylerde, kişinin kendi başına temizleyebilmesi mümkün olmayan, ulaşılması zor bölgeler vardır. Derin dişeti cepleri gibi bu alanlar da kötü kokuya sebep olabilmektedir. Bu ceplerdeki  hastalıklı dokular mutlaka hekiminiz tarafından temizlenmeli ve sağlıklı hale getirilmelidir.

b) Dil Yüzeyinden Kaynaklı Kokular

Dil yüzeyinden kaynaklı kokular da, ağız kokusunun en çok karşılaşılan sebeplerindendir. Çünkü, dilin yüzeyi pürüzlü yapıdadır ve ağız kokusuna sebep olan bakterilerin üremesi açısından elverişlidir.Büyük miktarda sülfür bileşikleri de bu alanlarda birikir. Dil papillaları arasına yerleşen bu bakteriler,volatil sülfür bileşikleri(VSB)ni oluşturmaktadır.

Ağız kokusunun genellikle en büyük kaynağı bu VSB’dir. Dilde bulunan tabaka, VSB üretiminde en büyük paya sahiptir. En yüksek ortalama VSB değeri 10:00-12:00 saatleri arasında ve en düşük VSB değeri ise 13:00-15:00 saatleri arasında görülmektedir.

c) Tükürükten Kaynaklı Sebepler

Tükürüğün PH’ı: Hafif derecede bazik olan tükürüğün koku ürettiği, hafif derecede asit tükürüğün ise ters etkiye sahip olduğu bilinmektedir. Asit bir PH, koku yapıcı metabolik son ürünlerin formasyonunu engeller ve PH asidik iken birkaç aminoasit bazik yönde etki gösterir. Oral aktiviteler, ağızdaki VSB üreten bakterilerin sayısını azaltmaktadır. Yemek, ağız kokusunu engelleyen bir etken olarak tanımlanmış olan oral PH düşüşüne sebep olduğu için VSB değerleri, yeme-içme gibi oral eylemlerden sonra etkili bir şekilde düşüş göstermektedir.

Tükürük/plakta oksijen tüketimi:  Yapılan çalışmalarla; Down sendromlu kişilerde VSB seviyesinin, tükürük akış hızı ve PH’nın daha düşük olduğu, bu sebeple de  ağız kokusunun daha az görüldüğü bilinmektedir.

Tükürüğün Akış Hızı: Azalmış tükürük; ağız kuruluğuna, sonrasında bakteri oluşumuna ve dolaylı olarak ağız kokusuna sebep olmaktadır.

Tükürük İçeriği: Tükürüğün içeriğinde VSB oluşumunda kullanılan kükürt bulunmaktadır.

d) Ağız kokusu ile ilişkili mikroflora:

Ağzı içinde 300’den fazla bakteri bulunmaktadır. Ağız içi sıvısı, dokular ve yiyecek kalıntıları bu bakterilerin üremesini kolaylaştırmaktadır.  Periodontal  infeksiyona sahip hastalarda, ağız florasındaki SB ve metilmerkaptan/ hidrojen sülfit oranının, kontrol grubundaki bireylerden 8 kat daha çok olduğu gözlemlenmiştir. Evde beslenen hayvanlardan bu bakterilerim insanlara geçme olasılığı da, ayrı bir tartışma konusudur. Çocukken veya şu anda evde kedi, köpek besleyen bireylerde, ağız kokusuna neden olan bu bakterilerin, evde besledikleri hayvanlardan geçtiği saptanmıştır.

e) Periodontal dokuların durumu ve hastalıklar:

Periodontal hastalık sürecinde; periodontal cepte bulunan bakterilerin daha çok arttığı ve VSB oluşumunda etkili olduğu gözlemlenmiştir.

Bununla birlikte; sağlıklı bir ağız içine sahip bir çok kişide postnasal akıntıdan kaynaklanan, sülfür ve proteinden zengin sekresyonların dışarı verilen havaya aktarılmasıyla ağız kokusu görülebilmektedir.

2. Ağız Dışı Sebeplerden Kaynaklanan Ağız Kokusu

Ağız dışı sebeplere bağlı ağız kokusuna neden olan çeşitli durumlar bulunmaktadır. Bunlar;

  • Sistemik rahatsızlıklar;
  • Nazal,sinüs bronş ve akciğer kaynaklı enfeksiyonlar,
  • Mide-bağırsak hastalıkları,
  • Diyabet,
  • Karaciğer yetmezliği,
  • Böbrek yetmezliği,
  • Metabolizma bozuklukları,
  • Sarımsak, soğan ve gibi kokulu gıdaların tüketilmesi,
  • Sigara kullanımı,
  • Alkol tüketimidir.

Ayrıca yanlış diyet yapılması, uzun süre aç kalınması, oruçlu olmak kötü ağız kokusuna sebebiyet verebilir.

Ovulasyon, menstürasyon, hamilelik ve menopoz süresince meydana gelen hormonal değişikliklerin de ağız kokusuna sebep olduğu bildirilmiştir.

Ağız kuruluğuna sebep olan durumlar, ağız kokusuna yol açar. Tükürük, ağız içerisinde bulunan  artık maddelerin temizlenmesinde ve enfeksiyon oluşumunun önüne geçilmesinde etkilidir. Tükürük bezi hastalıklarında salgı azaldığından, ağızda koku görülebilir. Basit bir burun tıkanıklığı sebebiyle ağzı açık uyumak, ağız kuruluğuna ve de böylece ağız kokusuna sebep olabilir.

İleri yaşlı kişilerde tükürük salgısı azaldığından, kötü ağız kokusuna rastlanabilir.

Uyku esnasında saatlerce besin  alınmadığından ve tükürük azalmasına bağlı olarak ağız kuruduğundan, sabahları uyandığımızda ağzımızda hoş olmayan bir koku olması doğaldır.

Akciğere bağlı iltihabi hastalıklar, apseler de ağız kokusuna sebep olabilir. Ayrıca mide ülseri ve gastrit gibi sindirim sistemi hastalıklarının da ağızda kötü kokuya sebep olduğu bilinmektedir.

Bazen ağız kokusu sinüslerden kaynaklı olabilir. Geniz ve ağız içine iltihaplı akıntısı olanlarda bu, ağız kokusu gibi algılanabilir. Ayrıca bilinmesi gereken en önemli konulardan biri, ağız kokusunun bazen bu kadar masum sebeplerinin olmayabileceğidir. Erişkin kişilerde gözlemlenen ve daha ciddi sebeplere dayalı ağız kokuları söz konusu olabilmektedir. Ağız, boğaz ve alt solunum yolları bölgelerinde tümöre bağlı ağız kokusu problemleri görülebilmektedir.

Sigara ve alkol kullanımı da kötü ağız kokusu üzerinde oldukça etkilidir Özellikle sigara içen insanlarda bir süre sonra dil üzerindeki tabaka değişime uğrar ve burada tüylü bir görüntü oluşur. Ağız içindeki kalıntılar bu alanlara girerek, kötü kokuya sebep olur.

Sürekli ilaç kullananlarda da ağız kokusu görülebilir. Kas geliştiriciler, amino asit hapları, kıkırdak, eklem kuvvetlendiriciler, doğum kontrol hapı, tansiyon düşürücüler gibi ilaçlar ağız kokusuna sebep olabilirler.

Son olarak da hepimizin bildiği gibi kötü kokulu yiyecekler (sarımsak, soğan gibi), ağzımızda hiç de hoşnut olmadığımız kötü kokuya sebebiyet vermektedir.

 

 

Paylaş:
Benzer Yazılar